Amvest
Hoe één kantoorgebouw plaatsmaakte voor wonen in het groen
The Flow door de ogen van Wouter Zaaijer en Rogier Söhne
De plek waar The Flow nu staat, kent een lange geschiedenis. Ooit was het een groene, parkachtige omgeving met een theehuis aan het water. In de jaren zestig kwam daar een groots kantoorgebouw voor in de plaats. Het nam het uitzicht weg en vormde een harde grens tussen Voorburg en het water.
Voor architecten Wouter Zaaijer en Rogier Söhne was dat contrast het startpunt. Niet om het verleden te romantiseren, maar om te zien wat hier niet klopte. Het oude gebouw was een barrière van formaat.
Je kon er letterlijk niet overheen kijken,” vertellen de architecten. “Het stond tussen de stad en het water in. Dat was ons beginpunt. Hoe halen we die blokkade weg en hoe maken we hier weer gebouwen die passen bij de schaal van Voorburg?
De kaders vanuit de gemeente waren daarbij helder. Er waren afspraken over maximale bouwhoogtes, de positie van het nieuwe theehuis en de voorwaarde dat parkeren grotendeels uit het zicht moest blijven. Voor de architecten werkte dat juist bevrijdend. Omdat parkeren ondergronds werd opgelost, ontstond ruimte om het groen als dragend principe in te zetten. Niet als aankleding, maar als fundament van het ontwerp.
Doordat parkeren ondergronds moest, ontstond er ruimte voor groen,” leggen ze uit. “Zo konden we gebouwen in een landschap plaatsen. Niet door iets te kopiëren, maar door het oorspronkelijke principe opnieuw toe te passen.
Daarom is gekozen voor losse volumes in een parkachtige setting, met een glooiend maaiveld dat deels over de parkeergarages heen ligt. Bebouwing en landschap lopen in elkaar over en vormen samen een vanzelfsprekend onderdeel van de omgeving.
Toegankelijkheid was een belangrijk uitgangspunt. Dit mocht geen enclave worden. Je loopt vrij tussen de gebouwen door, over het dek en door het groen. Een open structuur waarin de buitenruimte niet alleen voor bewoners is, maar voor de hele buurt.
Centraal ligt een brede groene zone die zichtlijnen herstelt tussen de oude trambaan en het water. Daarnaast heeft deze zone een belangrijke waterbergende functie. Bij hevige regenval wordt water tijdelijk opgevangen op de daken van de parkeergarages en op maaiveldniveau. Het gebied is zo ingericht dat water even kan blijven staan zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de plek.
In de woningopzet is gezocht naar een balans tussen rust en levendigheid. Woningen aan het maaiveld staan direct in contact met het groen. De verhoogde woningen liggen beschutter en bieden meer privacy. Zo ontstaat variatie die past bij de menselijke schaal.
De maaiveldwoningen zijn geschikt voor wonen en werken. Sommige woningen zijn ingericht als praktijk aan huis, met een voordeur aan de straat. Dat zorgt voor levendigheid en voorkomt gesloten gevels. Het gebied krijgt activiteit zonder extra functies toe te voegen.
Een tweede belangrijk principe was het vermijden van achterkanten. De gebouwen zijn rondom gericht op hun omgeving en hebben aan alle zijden een representatieve uitstraling. Ook de binnentuinen staan in directe relatie tot het omliggende groen.
We hebben geprobeerd om alles als voorkant te laten werken,” zeggen de architecten.
Binnen de gebouwen is veel aandacht besteed aan logische routes en ruimtelijke corridors. Kleine ingrepen die bepalend zijn voor het dagelijks comfort. Vanaf het park zijn directe doorgangen naar de tuinen gemaakt, die deels openbaar zijn maar toch als verlengstuk voelen van de woningen eromheen. Het groen is gelaagd opgebouwd met privéruimtes en gedeelde zones. Bewoners kunnen desgewenst samen verantwoordelijkheid nemen voor het onderhoud, wat de betrokkenheid vergroot.
The Flow is ontworpen voor een diverse bewonersgroep. Starters, gezinnen en senioren wonen hier door elkaar, zonder strikte doelgroepen te definiëren. De woningen zijn overzichtelijk opgezet en praktisch ingedeeld, zodat ze aansluiten bij verschillende levensfases zonder ingrijpende verbouwingen.
Ook de zonligging en het uitzicht speelden een belangrijke rol in het ontwerp. Woningen met veel zon zijn dieper opgezet om opwarming te beperken. Woningen met minder directe zon zijn breder ontworpen voor extra daglicht. Zo ontstaan subtiele verschillen die bijdragen aan comfort, zeker in een veranderend klimaat.
Binnen elk gebouw is een mix van woninggroottes aanwezig. Van compacte appartementen tot ruime woningen en penthouses. Parkeren en fietsen vormden een complexe puzzel, opgelost in gezamenlijke garages en gedeelde fietsenstallingen die overzicht en ruimte creëren.
Voor de architecten ligt toekomstbestendigheid in samenhang. Degelijke materialen, goede isolatie en onderhoudsvriendelijke keuzes vormen de basis. In combinatie met aandacht voor zon, water, groen en ontmoeting ontstaat een woonomgeving die nu functioneert en dat op lange termijn blijft doen.